5 comments on “ντοστογιέφσκι – ταρκόφσκι, δυο αρχέτυπα ανθρώπινης αγωνίας

  1. Έριξα μια ματιά στο άρθρο, σύντροφε, (δε γνωρίζω τον Ταρκόφσκι και το έργο του για να έχω πλήρη εικόνα) κάτι να ρωτήσω ήθελα:

    1) πόσο έχεις ασχοληθεί με το έργο του Ντοστογιέφσκι και από ποιές μεταφράσεις;

    2) δε καταλαβαίνω τί θέλεις να πείς στην προτελευταία παράγραφο, μπορείς να μου δώσεις το νόημα σε 2 γράμμες; (Μιλάς για την «αγωνία του συγγραφέα για την ανωριμότητα των κοινωνικών συνθηκών για επανάσταση»;)

    3) σε περίπτωση που ισχύει αυτό που αναφέρω στην παραπάνω παρένθεση, θέλω να σε ρωτήσω αν διάβασες τους «Δαιμονισμένους».

    Ζαζιτράμπιε,

    Πίκινος

    • Σε καμία περίπτωση δε μιλάω για «αγωνία του συγγραφέα για την ανωριμότητα των κοινωνικών συνθηκών για επανάσταση».
      Μιλάω για ανυπαρξία κοινωνικών προϋποθέσεων (εντός μιας δοσμένης κοινωνίας) που να επιτρέπουν την ενότητα του ανθρώπου με τον κόσμο. Με τον κόσμο ως ανθρώπινη κατοικία κι όχι ως ανθρώπινη εξορία.
      Κι αντίστροφα, για την ύπαρξη των κοινωνικών προϋποθέσεων που επιβάλλουν την δεύτερη σχέση κι όχι την πρώτη.
      Ο Ντοστογιέφσκι δεν ασχολείται με το ζήτημα των κοινωνικών προϋποθέσεων, της ανυπαρξίας τους, της δυνατότητάς τους να υπάρξουν ως αλλιώτικες κι όχι ως τέτοιες που είναι. Τις παίρνει σαν δεδομένες και μελετά βαθιά τον άνθρωπο εντός αυτών, την ανθρώπινη αγωνία σαν αγωνία εξόριστων ψυχών.
      Και ο Ταρκόφσκι επίσης παίρνει σαν δεδομένες τις υπάρχουσες κοινωνικές προϋποθέσεις, κι εκφράζει την αγωνία του για την ανθρώπινη συνείδησή και πράξη μέσα στον κόσμο όπου ο άνθρωπος κατοικεί.
      Αυτή η διαφορά της σχέσης του ανθρώπου σε έναν κόσμο ξένο, απρόσιτο (για τον Ντ.), και σε έναν κόσμο εντός του οποίου ο ανθρωπος κατοικεί σε ενότητα με αυτόν και εξαρτώμενη από αυτόν (εξου και η ταρκοφσκική αγωνια), είναι διαφορά στο υπόβαθρο της οποίας βρίσκεται η διαφορά των υπαρκτών στις δυο εποχές κοινωνικών προϋποθέσεων άσχετα κατά πόσο αυτό γίνεται αντίληπτό από τους δυο δημιουργούς, άσχετα από το κατά πόσο και οι δυο τις προϋποθέσεις αυτές τις αντιλαμβάνονται ως κοινωνικές – ιστορικές ή ως «εκ θεού» δοσμένες.

      Όπως γράφω, η ενασχόλησή μου με τον Ντοστογιέφσκι είναι «τυχαία» και όχι συστηματική. Αφού σε ενδιαφέρει να ξέρεις, έχω διαβάσει μόνο το Εγκλημα και Τιμωρια, τον Ηλίθιο, μια επιστολογραφική νουβέλα Οι Φτωχοί, και τις Αναμνήσεις από το Σπίτι των Πεθαμένων, κι αυτά από τις τρέχουσες «εμπορικές» μεταφράσεις.
      Τους Δαιμονισμένους όχι, παρόλο που έχω υπόψη μου το «στόρι» και τις θεωρούμενες ως πραγματικές του αναφορές, όμως αφού η απάντησή μου στο 2) είναι αρνητική μάλλον δεν χρειάζονται από πλευράς μου περισσότερα για το 3).

    • Όταν είχα δει το «Αντρέι Ρουμπλιόφ» δεν ήξερα τις ιστορικές λεπτομέρειες, όμως μου είχε κάνει εντύπωση η εικόνα (όπως μου έχει μείνει στη μνήμη) του διωγμού της «αρχαίας θρησκείας των θεών της φύσης» σε μια ταινία για την οποία ήμουν προϊδεασμένος διαφορετικά. Ευχαριστώ για το λινκ.

      • Η σκηνή στη λίμνη άν θυμάμαι καλά, με την παρέα των μοναχών-αγιογράφων στην ταβέρνα, υπό βροχή.
        Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον και την προσεκτική ανάγνωση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s